Twoje motywacje - psychoterapia, szkolenia, akademia rozwoju

Jak mówić dziecku ,,nie”, czyli jak być asertywnym rodzicem?

11.06.2024

Wychowanie dziecka to nie tylko ciągłe celebrowanie jego sukcesów i radosnych momentów, ale także mierzenie się z trudnościami i wyznaczanie granic. Za umiejętnością mówienia “nie” kryje się cała gama emocji i dylematów. Jak więc być asertywnym rodzicem, nie zrażając przy tym dziecka do wyrażania własnych myśli, a jednocześnie stawiając jasne granice. Zapraszamy do lektury artykułu, w którym odpowiemy na to pytanie. Podpowiemy też, jak budować zdrowe relacje z dziećmi, oparte na wzajemnym szacunku i zrozumieniu.

Dlaczego ważne jest, aby nauczyć się asertywnie odmawiać dziecku?

Nauka asertywnego odmawiania dziecku jest niezwykle ważna dla budowania zdrowych relacji, opartych na wzajemnym szacunku i zrozumieniu. Asertywność pozwala rodzicom na wyrażanie własnych potrzeb i oczekiwań w sposób spokojny, ale zarazem stanowczy, bez poczucia winy czy konieczności usprawiedliwiania się. Taka forma komunikacji wzbogaca wzajemne relacje, ale też uczy pociechę, że ludzie mają swoje potrzeby i granice, które należy szanować. 

Dziecko, które ma możliwość obserwowania, jak rodzice stosują asertywną komunikację, uczy się odmawiania w odpowiednich sytuacjach i odpowiedniego argumentowania swojej postawy. Jest to ważna umiejętność społeczna, pozwalająca na tworzenie zdrowych relacji w dorosłym życiu. 

Zdaniem eksperta

Zdaniem eksperta

Młody człowiek, aby czuć się bezpiecznie, musi mieć wyznaczone granice. W rodzinach patologicznych, w których nikt za bardzo nie interesuje się zachowaniem dzieci, brak zakazów wcale nie sprawia, że czują się one dobrze. Pociechy potrzebują usłyszeć “nie” od rodziców, aby nauczyć się, że w życiu nie zawsze wszystko będzie tak, jak oni tego chcą. W ten sposób maluch uczy się przyjmować odmowę i radzić sobie z uczuciami jej towarzyszącymi – złością, smutkiem, poczuciem krzywdy. Asertywność rodziców jest bardzo ważna w wychowaniu dziecka, które w ten sposób uczy się, że inni ludzie mają prawo mu odmówić i zachować swoje zdanie – mówi Krzysztof Kamiński. 

Kiedy należy mówić dziecku ,,nie”? 

Jako rodzic nie możesz stawiać zbyt wielu zakazów, ponieważ w ten sposób zniszczysz w dziecku naturalną potrzebę poznawania nowych rzeczy oraz jego kreatywność. Jednak są takie sytuacje, w których odmawianie jest koniecznością. “Nie” małemu człowiekowi należy powiedzieć w przypadku kiedy, jego zachowanie może doprowadzić do uszczerbku na zdrowiu. Odmówić trzeba także w sytuacji, gdy chce czegoś, co zostało mu z jakiegoś powodu zabronione, np. ma karę na grę na komputerze, wyjście do kolegi. 

Asertywnością warto wykazać się także w sytuacji, gdy pociecha wymusza na rodzicu określone postępowanie np. zakup czegoś. W tej sytuacji dziecko często bada nasze granice i sprawdza na ile może sobie pozwolić swoim zachowaniem. Warto jednocześnie podkreślić, że dziecko ma prawo wiedzieć, jaki jest powód odmowy

Pragniesz poprawić swoje umiejętności asertywnego stawiania granic?

Biorąc udział w szkoleniu asertywny rodzic – wspierający rodzic, nauczysz się, jak radzić sobie z trudnymi emocjami – zarówno swoimi, jak i dziecka

Co blokuje asertywność rodziców wobec dzieci?

Często tym, co blokuje asertywność rodziców wobec dzieci, są wewnętrzne przekonania i lęki, które znacznie osłabiają ich pewność siebie w kontekście wychowawczym. Negatywne opinie na własny temat, takie jak “jestem złą matką” czy “nic nie wiem na temat wychowania”, mogą ograniczyć zdolność do stawiania granic. Co więcej, utrwalone przekonania dotyczące tego, co jest “odpowiednim” zachowaniem wobec dziecka np. idea unikania konfliktów lub zakaz denerwowania innych stanowią często zły przykład dla pociechy. 

Rodzice mogą też obawiać się konsekwencji asertywnego zachowania, tworząc w swojej wyobraźni najgorsze scenariusze, jak odrzucenie czy konflikt. Zamiast dbać o własne potrzeby i jasno komunikować swoje oczekiwania, wpadają w pułapkę samokrytyki i odkładania asertywności na “lepszy moment”. To wszystko tworzy barierę, która utrudnia budowanie zdrowych, opartych na wzajemnym szacunku relacji z dziećmi. Dlatego, gdy Twoim problemem jest brak asertywności w życiu codziennym, zastanów się nad udziałem w profesjonalnym treningu z podstaw asertywnościszkoleniach z umiejętności społecznych lub szkoleniach z komunikacji organizowanych przez firmę Twoje Motywacje

Jak odmawiać dziecku? Asertywne stawianie granic

Asertywne stawianie granic wobec dzieci wymaga równowagi między zrozumieniem a stanowczością. Rodzic pokazując młodemu człowiekowi, że odmowa nie ma zamiaru nikogo zranić, lecz jedynie wyraża swoje prawa i potrzeby, daje dobry przykład. 

Wyjaśnij swoje oczekiwania 

Odmawianie dziecku, przy jednoczesnym zachowaniu pozytywnej relacji, wymaga od rodziców jasnego komunikowania własnych oczekiwań. Ważne jest tutaj nie tylko mówienie “nie”, ale również wyjaśnienie, dlaczego pewne rzeczy są niedopuszczalne. Dzieci, które rozumieją przyczyny stojące za decyzjami rodziców, są bardziej skłonne zaakceptować daną sytuację. 

Rozmowę należy prowadzić w atmosferze wzajemnego szacunku i zrozumienia, nie zaś w tonie nakazującym lub krytykującym. Rodzice powinni przedstawić swoje oczekiwania w sposób konkretny i zrozumiały, unikając zbyt ogólnych stwierdzeń – zamiast mówić “bądź grzeczny”, warto powiedzieć “proszę, abyś nie krzyczał w sklepie”. Taka komunikacja ułatwia dziecku zrozumienie oczekiwań i pomaga w budowaniu umiejętności społecznych oraz komunikacyjnych. 

Bądź konsekwentny w swoim postępowaniu 

Konsekwencja w postępowaniu to jeden z filarów asertywnego rodzicielstwa. Odmawiając dziecku, należy pozostać niezachwianym w swoich decyzjach. Taka postawa buduje zaufanie i poczucie bezpieczeństwa. W praktyce oznacza to, że raz wyrażone “nie” powinno pozostać “nie”, nawet w obliczu protestów czy próśb ze strony pociechy. Ta zasada pomaga dziecku zrozumieć, że granice postawione przez rodzica są przemyślane i służą jego dobru. 

Daj dziecku wybór 

Dawanie dziecku wyboru to efektywna strategia, która pozwala na asertywne stawianie granic, jednocześnie ucząc je odpowiedzialności i niezależności. Zamiast stanowczego “nie”, proponujemy alternatywy, dając młodemu człowiekowi pewną kontrolę nad sytuacją. Taki sposób komunikacji pokazuje dziecku, że jego opinie są ważne, a decyzje mają konsekwencje. To również świetna okazja do nauki samodzielności oraz umiejętności myślenia krytycznego, które z pewnością przydadzą się w dorosłym życiu. 

Pozwól dziecku wyrazić swoje zdanie i uczucia 

Kiedy przychodzi czas, by odmówić dziecku, ważne jest, aby rozmowa odbyła się w przyjaznej atmosferze. Należy pamiętać, że krzyki i groźby nie są odpowiednim sposobem na postawienie granic drugiej osobie. Asertywność to umiejętność słuchania i wyrażania swoich uczuć oraz opinii. Pozwolenie dziecku na podzielenie się swoimi myślami i emocjami jest niezwykle ważna dla jego rozwoju społecznego. Przyjmując otwarte i akceptujące podejście, rodzic może lepiej zrozumieć, co kieruje pociechą, a także nauczyć je ważnej lekcji o wzajemnym szacunku i komunikacji. 

Autor wpisu

Autor wpisu

Krzysztof Kamiński – psycholog biznesu, trener treningu psychologicznego oraz specjalista z zakresu psychoterapii uzależnień. Doświadczenie managerskie zdobywał kierując przez 20 lat różnymi zespołami sprzedażowymi. Pasjonuje się poszerzaniem samoświadomości oraz treningiem umiejętności społecznych.