Twoje motywacje - psychoterapia, szkolenia, akademia rozwoju

Komunikacja niewerbalna – co obejmuje? Jak interpretować mowę ciała?

03.01.2023

Aktualizacja: 6 lutego, 2023

Codziennie spotykamy się z rodziną, przyjaciółmi, współpracownikami, a nawet nieznajomymi, ale tylko niewielki procent tego, co komunikujemy podczas każdej z tych rozmów, ma charakter werbalny. Niezależnie od tego, czy zdajemy sobie z tego sprawę, czy nie, nieustannie przekazujemy informacje za pomocą mowy ciała, która towarzyszy wypowiadanym słowom lub nawet je zastępuje. Zachowania niewerbalne, takie jak ruchy ciała i postawa, mimika, kontakt wzrokowy, gestykulacja rąk i ton głosu, przyczyniają się do tego, jak się komunikujemy i rozumiemy w życiu codziennym, ale także biznesowym. Z poniższego artykułu dowiesz się, czym dokładnie jest mowa niewerbalna? Dlaczego powinno się zwracać na nią uwagę? Zapraszamy do lektury

Czym jest komunikacja niewerbalna?

Chociaż kluczem do sukcesu zarówno w relacjach osobistych, jak i zawodowych jest umiejętność dobrej komunikacji, to nie słowa, których używamy, ale mowa ciała dostarcza mnóstwo wskazówek. Obejmuje mimikę, ton głosu, gesty wyrażane poprzez mowę ciała (kinezyka) oraz fizyczny dystans między osobami rozmawiającymi (proksemika). Komunikacja niewerbalna przekazuje informacje za pomocą zachowań fizycznych, ekspresji i manier, często raczej instynktownie niż świadomie. 

Zdaniem eksperta

Zdaniem eksperta

Niezależnie od tego, czy jesteśmy tego świadomi, czy nie, podczas interakcji z innymi nieustannie przekazujemy i odbieramy sygnały. Wszystkie nasze niewerbalne zachowania – gesty, postawa, ton głosu, ilość kontaktu wzrokowego wysyłają silny przekaz. Mogą uspokajać ludzi, budować zaufanie i przyciągać inne osoby do nas lub wręcz odwrotnie – obrażać, dezorientować i podważać to, co próbujemy przekazać. Te wiadomości nie kończą się, gdy przestajemy mówić. Nawet gdy milczymy, nadal komunikujemy się niewerbalnie – mówi Krzysztof Kamiński.

Rodzaje komunikacji niewerbalnej

W skład komunikatów interakcyjnych wchodzą:

  • Wyrazy twarzy. Nasza buzia jest zdolna przekazać niezliczone emocje bez słowa. Mimika jest uniwersalna, gdyż jest w stanie wyrazić szczęście, smutek, złość, zaskoczenie, strach i wstręt.
  • Ruch ciała i postawa. Na postrzeganie ludzi wpływa to, w jaki sposób siedzą, chodzą, stoją lub trzymają ręce. Nawet to jak się poruszamy, przekazuje światu wiele informacji. 
  • Gesty. Machanie, wskazywanie, przywoływanie lub używanie rąk podczas mówienia z ożywieniem, są wplecione w nasze codzienne życie. Jednak znaczenie niektórych gestów może być inne w różnych kulturach. 
  • Kontakt wzrokowy. U ludzi zmysł wzroku odgrywa bardzo ważną rolę. Sposób, w jaki na kogoś patrzymy, może wyrażać m.in. zainteresowanie, przywiązanie lub wrogość. Kontakt wzrokowy jest również ważny dla utrzymania płynności rozmowy oraz oceny zainteresowania i odpowiedzi drugiej osoby.
  • Dotyk. Najczęstszą formą kontaktu dotykowego jest podanie dłoni np. na powitanie, pożegnanie lub przypieczętowanie zawartej umowy. 
  • Przestrzeń. Czy kiedykolwiek czułeś się nieswojo podczas rozmowy, ponieważ druga osoba stała zbyt blisko i naruszała Twoją przestrzeń? Wszyscy potrzebujemy przestrzeni fizycznej, chociaż ta potrzeba różni się w zależności od kultury, sytuacji i bliskości relacji. Możesz wykorzystać dzielącą odległość od rozmówcy do przekazywania wielu różnych komunikatów niewerbalnych, w tym sygnałów intymności i przywiązania, agresji lub dominacji.
  • Ton głosu. Kiedy mówisz, inne osoby „czytają” Twój głos, oprócz słuchania słów. Rzeczy, na które zwracają uwagę, to czas i tempo, głośność mówienia, intonacja oraz dźwięki. Ton głosu może wskazywać na sarkazm, złość, przywiązanie lub pewność siebie.

Dlaczego zrozumienie mowy ciała jest ważne?

Zrozumienie mowy ciała może pomóc Ci lepiej komunikować się w każdej sytuacji. Oto kilka przykładów konkretnych sposobów, w jakie świadomość mowy ciała przynosi korzyści:

  • Zrobisz lepsze pierwsze wrażenie – pozytywny język ciała może pomóc pokazać innym, że jesteś szczery i godny zaufania.
  • Wpływa na wystąpienia publiczne – komunikacja niewerbalna może pomóc w wyrażaniu pewności siebie i przyciągnąć uwagę słuchaczy. 
  • Pomoże osiągnąć sukces podczas rozmów kwalifikacyjnych – w stresującej sytuacji mowa ciała pozwala wyglądać na zrelaksowanego, charyzmatycznego i zainteresowanego.
  • Pozwala łatwiej poruszać się w życiu codziennym – regularne zwracanie uwagi na własne sygnały mowy ciała, może faktycznie pomóc w rozwinięciu wyższego poziomu inteligencji emocjonalnej. 

Weź udział w szkoleniach z rozwoju osobistego i popraw komunikację werbalną i niewerbalną

Zadzwoń lub napisz do nas

Jak czytać sygnały niewerbalne?

Odczytywanie sygnałów niewerbalnych, takich jak mowa ciała, jest trudną umiejętnością, którą będziesz rozwijać przez całe swoje życie i karierę zawodową. Chociaż każda osoba inaczej wykorzystuje mowę ciała, istnieje kilka typowych wskazówek, na które należy zwrócić uwagę. Pozwolą one uzyskać informacje o uczuciach, intencjach i motywacjach danej osoby.

Uważaj na nieszczery uśmiech 

Każdy może wymusić fałszywy uśmiech, aby ukryć negatywne uczucia, ale na szczęście istnieje sposób, aby stwierdzić, czy dana osoba jest naprawdę szczęśliwa. Prawdziwy uśmiech powoduje zmarszczki w kącikach oczu, tworząc wzór kurzych łapek. Jeśli jesteś w stanie to zauważyć, będziesz wiedział, że druga osoba lubi z tobą rozmawiać.

Zwróć uwagę na kontakt wzrokowy

Oczy odgrywają ważną rolę w komunikacji twarzą w twarz. Bezpośrednie spojrzenie wskazuje na zainteresowanie, chyba że jest przedłużone, w tym przypadku może oznaczać groźbę. Odwracanie wzroku lub unikanie kontaktu wskazuje, że dana osoba czuje się nieswojo, próbuje coś ukryć lub jest rozproszona. Z kolei częste mruganie to sygnał, że ktoś czuje się niekomfortowo lub jest zdenerwowany.

Rozpoznaj prawidłową postawę 

Ramiona osoby mogą być również używane do komunikacji niewerbalnej. Przykłady tego języka ciała obejmują:

  • trzymanie rąk blisko ciała, aby przyciągnąć mniej uwagi;
  • rozszerzanie ramion, aby wyglądać bardziej władczo, groźnie; 
  • skrzyżowanie ramion w celu zasygnalizowania postawy obronnej lub zamkniętej.

Zwróć uwagę na mocne uściski dłoni. 

Kiedy ktoś ściska twoją dłoń, a uścisk jest odpowiednio mocny, oznacza to, że próbuje przekazać poczucie opanowania i pewności siebie. Z drugiej strony słaby uścisk może sygnalizować nerwowość, a zbyt silny celową agresję.

Interpretacja mowy ciała – szkolenie 

W firmie Twoje Motywacje prowadzimy profesjonalne szkolenia biznesowe, które przekazują praktyczną wiedzę na temat najważniejszych kompetencji miękkich, w tym odczytywanie gestów. Warsztaty z efektywnej komunikacji interpersonalnej pozwalają poznać techniki zadawania efektywnych pytań. Szkolenia z zarządzania stresem w pracy wpłyną na lepsze samopoczucie i wyniki w pracy.

Autor wpisu

Autor wpisu

Krzysztof Kamiński – psycholog biznesu, trener treningu psychologicznego oraz specjalista z zakresu psychoterapii uzależnień. Doświadczenie managerskie zdobywał kierując przez 10 lat różnymi zespołami sprzedażowymi. Pasjonuje się poszerzaniem samoświadomości oraz treningiem umiejętności społecznych.